Onderzoek naar jonge allochtone MSM

Schorer deed onderzoek naar jonge MSM uit etnisch-culturele minderheidsgroepen. Tijdens een workshop op het 12e Nationaal Congres Soa*Hiv*Aids 2008 op 1 december ging Schorer-preventiemedewerker Sunita Steenbakker in op de gebruikte methode: de ‘Respondent Driven Sampling’-methode.

In de RDS-methode worden deelnemers uit de onderzoeksgroep (‘seeds’ofwel ‘informanten’) ingezet om binnen hun eigen sociale netwerk deelnemers te werven. De methode wordt wel de ‘gouden standaard’genoemd voor onderzoek in moeilijk bereikbare groepen en werd ontwikkeld door Douglas Heckathorn. Gegevens van jonge MSM zijn verkregen door individuele en groepsinterviews.

De afhankelijkheid van ‘vindplaatsen’is door de RDS-methode kleiner, aangezien de informanten kennis hebben van het netwerk. Naast informatie uit interviews speelde een klankbordgroep van enkele informanten en respondenten een rol. Die werd tussentijds en na afloop geraadpleegd om de resultaten uit de interviews beter te kunnen interpreteren en lacunes bloot te leggen.

De belangrijkste reden voor deze assessment is de behoefte aan meer kennis en inzicht van reguliere organisaties in de leefwereld van jonge allochtone MSM in Nederland. Wat zijn hun percepties, ervaringen en behoeften aangaande hiv- en soa-preventie en seksuele gezondheid? Antwoorden op die vragen zijn nodig om voor deze groep een passend preventieaanbod te ontwikkelen.

Aan de needs assessment hebben 58 jongens en jonge mannen deelgenomen van tussen de vijftien en dertig jaar oud. Via Schorer en diverse informanten zijn 36 MSM geïnterviewd. Tevens hield de Haagse belangenvereniging African Gay Youth Foundation groepsgesprekken met 22 MSM. De resultaten van beide assessments zijn in het rapport samengevoegd.

De titel van het rapport is: ‘Seks met een man maakt me nog geen homo’. Needs assessment onder mannen uit minderheidsgroeperingen in Nederland die (ook) seks hebben met andere mannen. Het rapport verschijnt in januari, maar je kunt het nu al bestellen.
Informatie en bestellingen: Sunita Steenbakker.

 

Terug naar boven

Schorer Monitor: jonge mannen meer onbeschermde anale seks

Op 14 november werd Schorer Monitor 2008 –een jaarlijks online onderzoek van Universiteit Maastricht en Schorer –gepresenteerd tijdens een levendige en goed bezochte middag in De Zilveren Toren in Amsterdam. Deelnemers aan de discussie waren onder andere GGD Amsterdam en Rotterdam, Soa Aids Nederland, COC Amsterdam en het Homojongerenplatform.

Belangrijkste conclusies
De belangrijkste conclusies: jonge homo- en biseksuele mannen hebben met losse partners meer onbeschermde anale seks in vergelijking met vorig jaar. Daarnaast hebben mannen die seks hebben met mannen (MSM) in de context van drugs, darkrooms en internetdating vaker onbeschermde anale seks dan andere homo- en biseksuele mannen.
‘Consequent testen op soa en hiv als onderdeel van een gezonde lifestyle. Daar willen we heen. Dan kunnen we tijdig behandelen en verdere verspreiding tegengaan’, aldus Ferdinand Strijthagen, directeur Schorer.

Harm Hospers van onderzoeksinstituut RESHAPE (Universiteit Maastricht) gaf de belangrijkste resultaten van Monitor 2008 weer. Wim Zuilhof, seniormedewerker hiv/soa-preventie bij Schorer, ging in op de mogelijke implicaties van de resultaten voor het preventiebeleid.

Jonge mannen
Twee thema’s kregen op deze middag speciale aandacht: jonge MSM en mannen met hoogrisicogedrag. Astrid Roggen en Bouko Bakker, beiden seniormedewerker hiv/soa-preventie bij Schorer, gingen achtereenvolgens in op jonge MSM en op hoogrisicogroepen.

Jonge MSM moeten volgens Roggen prioriteit krijgen in de preventie. Ze zijn onvoldoende voorbereid op de risico’s van hiv en soa, en worden met bestaande interventies onvoldoende bereikt. Vooral jonge allochtone MSM noemen zich vaak hetero. Zij komen nauwelijks in aanraking met de gangbare informatiekanalen voor homoseksuele mannen en zijn zeer afhoudend jegens organisaties die doelgroepen benoemen als homoseksueel of biseksueel.

Verhoogd risico
Vooral onder hiv-positieve mannen die drugs gebruiken én hun sekspartners via internet zoeken of in darkrooms is het percentage onbeschermde anale seks sterk verhoogd.

Een verhoogd risico lopen ook MSM die zich binnen vaste relaties niet aan gemaakte afspraken over veilig vrijen houden. Zo’n 20% heeft onbeschermde anale seks met derden ondanks de afspraak dat niet te doen. ‘We willen de onderlinge communicatie stimuleren’, zegt Bouko Bakker. ‘Zowel tussen partners, als op sekslocaties.’

Bestellen
Je kunt het onderzoek hier doorbladeren en eventueel downloaden. Zolang de voorraad strekt kun je het hier ook in gedrukte vorm bestellen.

 

Terug naar boven

Speerpunten Schorer in 2009

Schorer werkt ook in 2009 aan de thema’s hiv/soa-preventie, vergrijzing, interculturalisatie, jeugd en opvoeding, vrijwillige en mantelzorg. Veel aandacht gaat uit naar de hiv/soa-preventie. Alle activiteiten van Schorer sluiten aan bij (een van) deze thema’s. In de activiteiten met betrekking tot preventie worden de thema’s ingevlochten.

Urgentie
Door toenemend seksueel risicogedrag bij sommige groepen MSM zullen soa en hiv in 2009 nog duidelijker aangekaart worden bij publiek, media, politiek en homobeweging. In alle communicatie-uitingen staat het gedragsadvies dat in het kader van MAN tot MAN is ontwikkeld centraal. MSM worden vaker op de hoogte gebracht van de feiten rond hiv/soa-preventie en seksuele gezondheid om hen meer te betrekken bij preventie en het gevoel van urgentie te vergroten.

Starters en hoogrisicogroepen
In 2009 onderscheidt Schorer twee doelgroepen in het preventieprogramma: ten eerste startende en jonge MSM en ten tweede MSM die een hoog risico lopen. Schorer begint ook een nieuw testenproject om het aantal mannen dat zich recent heeft laten testen op hiv en soa omhoog te krijgen.

De uitvoering van de hiv-preventie in en voor de gemeente Amsterdam wordt versterkt. Naast een optimale informatievoorziening zijn er ook in 2009 veel preventie-activiteiten gericht op sekslocaties.

Internationaal
Binnen het internationale hiv/soa-preventieprogramma voor MSM zijn de zeventien partners van Schorer in negen landen begonnen met de uitvoering van hun preventieprogramma’s. De nadruk zal in 2009 voor Schorer liggen op de uitwisseling van ervaringen en de verdere organisatie en capaciteitsversterking.

Op het gebied van de maatschappelijke ondersteuning worden succesformules als buddyzorg en Veilige Haven voortgezet en een aantal nieuwe projecten voorbereid.

Gedragsadvies

Terug naar boven

Campagnes ‘Testen: ja, natuurlijk’ en ‘Fuck!’ van start

Er zijn twee nieuwe campagnes in het kader van MAN tot MAN. De eerste heet: ‘Testen: ja, natuurlijk’en moedigt mannen die seks hebben met mannen aan zich vaker op hiv en soa te laten testen. De tweede campagne is ‘Fuck! Condoom kapot? Vergeten? Doe snel de PEP-check’. Deze informeert mannen over de mogelijkheden van een PEP-kuur nadat ze risico op hiv hebben gelopen.

Testen, ja natuurlijk
Op 1 november ging de nieuwe Schorer-campagne ‘Testen: ja, natuurlijk’van start. Met de woorden: ‘Je kunt hiv of soa hebben zonder het te merken. Alleen regelmatig testen geeft zekerheid. Testen hoort gewoon bij gezonde seks.’

Met deze boodschap wil Schorer mannen die seks hebben met mannen aanmoedigen zich elk jaar te laten testen op hiv en twee keer per jaar op soa. De campagne wordt ondersteund met banners, folder, posters en nieuwsberichten in de homomedia.

In Amsterdam en Rotterdam wordt de campagne ook ondersteund door de GGD’en en artsenlaboratoria. Via de website MANtotMAN.nl kunnen mannen online een soa-onderzoek aanvragen en gelijk een verwijsbrief printen. De uitslag wordt online bekendgemaakt.

Fuck!
In januari gaat ook een campagne over PEP van start, onder het motto: ‘Fuck! Condoom kapot? Vergeten? Doe snel de PEP-check’. De campagne is een samenwerking van GGD Amsterdam en Rotterdam en Schorer en heeft een informerend karakter. Doel is de bekendheid met PEP vergroten bij MSM.

Mannen kunnen op de website de PEP-check doen om in te schatten of ze inderdaad risico hebben gelopen. Ook staan op de website de adressen waar MSM een PEP-kuur kunnen aanvragen.

Terug naar boven

Toekomst outreachend werken hepatitis B

Moet je nog wel outreachend mannen opzoeken , en hoe bereik je jonge mannen? Over onder andere deze twee vragen werd gediscussieerd tijdens de workshop ‘HBV vaccinatie risicogroepen nu en in de toekomst’op het 12e Nationaal Congres Soa*Hiv*Aids 2008 op 1 december.

Grenzen
Anja Nijman, Schorer-preventiemedewerker hiv/soa, constateert naar aanleiding van de discussie: ‘Er is moeheid bij sommige professionals die outreachend werken in het kader van de gratis hepatitis B vaccinatie, want ze treffen steeds dezelfde mannen aan, en vooral steeds meer mannen die al gevaccineerd zijn. Ook krijgen ze soms negatieve reacties van mannen die zich niet willen laten vaccineren.’

‘Vanuit Schorer Monitor 2008 is bekend dat bijna de helft (namelijk 48%) van de deelnemers aan dit onderzoek volledig is gevaccineerd. Daarom moet je kritisch kijken op welke locaties je mannen kunt bereiken die nog niet gevaccineerd zijn. Waar is outreachend werken zinvol en levert het resultaat op?’

‘Daarnaast is het goed te bedenken welke neveneffecten een outreach-actie kan opleveren. Want het gaat niet alleen om het aantal mannen dat je ter plekke vaccineert. Als GGD kun je laten zien dat je er bent voor de doelgroep en welke services je kunt bieden. Je kunt zo ook mannen naar je soa-spreekuur op de GGD of het soa-centrum halen. Bovendien werkt het drempelverlagend voor de doelgroep.’

Naar ROC’s toe?
‘Hoe jonger mannen de vaccinatie ontvangen, hoe kleiner de kans dat ze geïnfecteerd raken. Je moet dus naar plekken toe waar je jonge mannen kunt bereiken. In het kader van Sense wordt nu al op ROC’s door diverse GGD’en, zoals Rotterdam en Utrecht, voorlichting gegeven over soa, anticonceptie en seksuele gezondheid. Tijdens de workshop werd het idee geopperd om hier ook aan te haken met de hepatitis B-vaccinatie voor jonge MSM.’

‘Hoewel dat wel heel lastig is, want de vaccinatie is alleen gratis voor jongens die seks hebben met jongens en homoseksualiteit is moeilijk bespreekbaar bij deze jongeren. Een ander idee was om de vaccinatie breed aan te bieden aan alle jongeren. Maar dit kan helaas niet in het kader van de landelijke HBV-campagne risicogroepen.’

Cijfers
Sinds de start van de campagne ‘Man of mietje’is het wekelijkse aantal bezoekers aan B-A-Man.nl verdubbeld en het aantal online-afspraken op de-site stijgt. De afgelopen drie jaar zijn per maand gemiddeld 341 eerste vaccinaties gegeven aan MSM. In 2006 waren dat er 322, in 2007 361 en in 2008 340.

In september en oktober 2008, vanaf de start van de campagne Man of Mietje, is het aantal vaccinaties toegenomen. Dat zou een resultaat kunnen zijn van de campagne. Hopelijk zet deze stijging door. Daarnaast blijkt uit de statistieken dat een eenmalige actie zoals die van Gaydar in januari 2008, ook veel effect heeft.

Soa-centra
Het afgelopen jaar hebben naast de GGD’en ook de acht soa-centra outreachende activiteiten uitgevoerd. De voordelen van soa-centra zijn dat ze een grotere reikwijdte hebben dan de GGD’en. Zo is in de regio Zuid Holland Zuid een verpleegkundigenpool opgezet om gezamenlijk outreach-acties uit te voeren. Door samen te werken kunnen verpleegkundigen van verschillende GGD’en ook meer spreekuren bemensen.

In de regio Oost heeft het soa-centrum de werving, training en coördinatie van vrijwilligers voor vaccinatie van MSM ter hand genomen. Het soa-centrum Limburg richtte een mobiele vaccinatie-unit in en is met deze preventiebus al op verschillende evenementen geweest. Daarnaast heeft dit soa-centrum een theateract laten ontwikkelen, die op de feestelijke bijeenkomst ‘Landelijke vaccinatiecampagne hepatitis B risicogroepen’van GGD Nederland op 13 januari 2009 te zien zal zijn.

Meer informatie over de campagne Man of Mietje: a.nijman@schorernet.nl.

 

Terug naar boven

Aanbod Schorer voor intermediairen in 2009

Schorer continueert het basisaanbod van producten voor alle professionals en haar ondersteuning en advisering per regio. Met name zal Schorer samen met iedere regio de mogelijkheden bekijken van Testlab en Veiliger sekslocaties.

Het basisaanbod van Schorer bestaat uit de (Regio)Ideedag, E-mailnieuwsbrief, workshops op landelijke studiedagen, de terugkoppeling van het Monitor-onderzoek, handleidingen en richtlijnen en uit halffabrikaten die te downloaden zijn via schorer.nl. In januari 2009 verschijnt de handleiding Veiliger sekslocaties.

Daarnaast zullen Schorer-medewerkers met iedere soa-regio afspraken maken over beleids- en projectadvisering, training en ondersteuning bij outreach-activiteiten voor de regio. Vooral de implementatie van MANtotMAN en het project Veiliger sekslocaties is belangrijk. Voor het MtM-onderdeel Testlab is veel belangstelling uit de verschillende regio’s. Momenteel evalueert Schorer samen met de intermediairen de ervaringen daarmee en overlegt hoe Testlab ook in andere regio’s dan Amsterdam en Rotterdam toegepast kan gaan worden. In een later stadium hoor je hier meer over.

Meer informatie vindt je bij de contactpersoon voor jouw regio in het artikel hieronder.

Terug naar boven

Vertrek Tobias Dörfler, komst Eva Roos

Schorer-preventiemedewerker hiv/soa Tobias Dörfler is opgevolgd door Eva Roos. De ondersteuning van soa-centra is opnieuw verdeeld tussen de drie Schorer-preventiemedewerkers.

Tobias Dörfler heeft sinds kort een nieuwe functie als senior beleidsmedewerker hiv/soabestrijding, ook bij Schorer. Hij geeft geen ondersteuning meer voor de soa-centra regio Limburg, regio Utrecht en regio Noordelijk Zuid-Holland en is ook niet langer contactpersoon voor deze regio’s. Eva Roos is de nieuwe Schorer-preventiemedewerker hiv/soa. Tobias, bedankt; Eva welkom!

De soa-centra zijn opnieuw verdeeld tussen zijn opvolger Eva Roos en de beide andere preventiemedewerkers Anja Nijman en Astrid Roggen.

Astrid Roggen is contactpersoon voor de regio Noord.
Anja Nijman is contactpersoon voor de regio Zuidelijk Zuid-Holland, de regio Noordelijk Zuid-Holland en de regio Utrecht.
Eva Roos is contactpersoon voor de regio Limburg, de regio Zeeland/Brabant en de regio Oost.

 

Terug naar boven

colofon

Deze nieuwsbrief wordt gemaakt door Schorer en toegestuurd aan professionals in de hiv/soa-preventie. Aan- of afmeldingen kan je doorgeven aan Gert de Jonge via g.dejonge@schorernet.nl. Voor opmerkingen of vragen: Anja Nijman (a.nijman@schorernet.nl), en Eva Roos (e.roos@schorernet.nl)