Schorer Regioconsultant Anja Nijman:

'De Schorer Nieuwsbrief heeft een nieuw jasje gekregen! Naar aanleiding van feedback van een focusgroep van GGD-professionals hebben we de Schorer Nieuwsbrief herzien. Niet alleen qua inhoud en vormgeving, maar ook de frequentie is gewijzigd. Deze gaat naar zes keer per jaar.

Een andere wens van de GGD'en was om meer regionaal nieuws op te nemen. Daarom vind je vanaf deze editie de rubriek Nieuws uit de regio. GGD'en kunnen elkaar op deze manier informeren over regionale en lokale activiteiten. Heb je een nieuwe interventie voor MSM ontwikkeld? Gaat je GGD nieuwe outreach-acties uitvoeren? Heb je een plan van aanpak voor seksuele gezondheid van jonge holebi's geschreven? Geef dit door aan je regioconsultant en wij nemen dit nieuws dan op in de Schorer Nieuwsbrief.

Veel leesplezier met deze nieuwsbrief. En tot slot: mede namens Eva en Paul, iedereen een hele fijne zomer gewenst!'

Schorer, COC Nederland en MOVISIE pleiten voor een Masterplan suïcidebestrijding voor lesbische meisjes, homoseksuele jongens, biseksuele- en transgenderjongeren (HBLT-jongeren). Het suïcidecijfer onder deze groep is beduidend hoger in vergelijking tot heteroseksuele leeftijdsgenoten, zo blijkt uit onderzoek van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP). De helft van de homoseksuele jongeren loopt regelmatig met gedachten over zelfmoord rond.

Acceptatie
Het SCP onderzocht onder andere de psychosociale gezondheid van lesbische meiden en homoseksuele jongens. Daaruit blijkt dat 9% van de jongens en 16% van de meisjes een zelfmoordpoging heeft gedaan. Onder heterojongeren is dat 3%. Omdat deze cijfers opvallend hoog zijn, slaan Schorer, COC Nederland en MOVISIE de handen ineen en vragen aandacht voor deze problematiek. De reguliere hulpverlening heeft te weinig specifieke kennis om een passend antwoord te geven. Daarom ontwikkelen de drie organisaties een masterplan voor terugdringing van suïcide onder LGBT-jongeren. Lees het volledige bericht op schorer.nl.

Schorer en de Rutgers Nisso Groep hebben onderzoek gedaan naar het psychosociaal welzijn van mannen die seks hebben met mannen (MSM). De prevalentie van seksueel riskant gedrag onder MSM is hoog.
De context van seksueel gedrag bevat voor MSM een aantal specifieke stressfactoren. Ook in Nederland worden MSM geconfronteerd met meer en minder subtiele vormen van homonegativiteit. Deze negatieve kijk op homoseksualiteit kan ook geïnternaliseerd worden. Biedt het ervaren van minderheidsstress een verklaring voor de hoge prevalentie van seksueel risico gedrag onder MSM? En wat betekent dit voor de soa/hiv-preventie? Om deze vragen te beantwoorden, voerde de Rutgers Nisso Groep in opdracht van Schorer een internationale literatuurstudie en secundaire analyses op de data uit de Schorer Monitor uit. Het rapport is hier te downloaden.

Seksuele diversiteit… Hoe anders mag je zijn? luidde het thema van de MOVISIE Diversiteitsprijs 2009. Twintig van de 37 projecten die in 2009 in de race waren zijn nu gebundeld in een bijzonder boekje met gelijknamige titel. De projecten laten elk op hun eigen manier zien dat het prima is om 'anders' te zijn.

Diversiteit
In de publicatie Seksuele diversiteit… Hoe anders mag je zijn? staan twintig vernieuwende initiatieven die op een positieve manier invulling geven aan seksuele diversiteit op lokaal, regionaal of landelijk niveau. Zoals een maatjesproject voor homoseksuele asielzoekers, het spel voor scholen Wie van de drie is homo?, een samenwerkingsverband van Marokkaanse en lesbische meiden en een vooroordelenvoetbalteam rond homoseksualiteit in de sport. Het boekje dient als inspiratie voor professionals en vrijwilligers bij scholen, gemeenten, welzijnsinstellingen en andere maatschappelijke organisaties, opdat zij extra aandacht schenken aan seksuele diversiteit. Per project staan formule, effect, bereik, kosten en samenwerkingspartners omschreven inclusief handige tips en websites. Seksuele diversiteit… Hoe anders mag je zijn? kost € 9,95 en is te bestellen via movisie.nl of hier gratis te downloaden.

Op zaterdag 19 juni is tijdens MegaPann in Utrecht de landelijke jongerencampagne Test jezelf! gelanceerd. De campagne is gericht op jonge mannen die seks hebben met mannen (MSM) tussen 16 en 25 jaar. Boodschap: laat je elk half jaar testen op soa en hiv.

Campagne
Bij de campagne hoort een speciale website: www.elkhalfjaar.nl. Op de site vinden jonge MSM alles over testen op hiv en soa. Aan de hand van vragen én antwoorden komen zij te weten waarom ze zich ieder half jaar moeten laten testen, hoe dat in z'n werk gaat, waar ze terecht kunnen en wat ze moeten doen bij een positieve testuitslag. Door een link op de homepage naar Test Lab kunnen jongeren uit Amsterdam en Rotterdam-Rijnmond online hun hiv-test regelen. De autobiografische filmstrips van Ype en Willem geven op komische wijze antwoord op een aantal vragen. Op de site staat een directe link naar de adressen van GGD'en en soapoli's in Nederland.

Hiv-testenproject
De jongerencampagne valt binnen het vierjarige Hiv-testenproject. Schorer werkt voor dit project samen met vijf GGD'en, Soa Aids Nederland en de Huisarts Advies Groep Seksuele Gezondheid aan de verbetering van het hiv-testgedrag van MSM. Het ministerie van VWS financiert het project. Doel is het verhogen van het aantal MSM dat bekend is met zijn hiv-status. Bovendien willen de deelnemers de halfjaarlijkse hiv-test als norm onder MSM versterken en het aantal opgespoorde, primaire hiv-infecties verhogen.

Promoteam
Het promotieteam van Schorer is deze zomer actief in het hele land. Met flyers, stickers, reistandenborstels en glow-sticks verleidt het team jonge MSM een bezoekje te brengen aan elkhalfjaar.nl. Het promoteam bezoekt locaties waar veel jongeren komen, zoals PANN-feesten, Roze Maandag en Gay Pride. Op deze evenementen kunnen jongeren op de foto voor elkhalfjaar.nl.

Meer weten?
Wim Zuilhof, senior medewerker hiv/soa-bestrijding, 020 573 94 55, w.zuilhof@schorernet.nl.

Met de slogan Geef je bloot vroeg Schorer mannen die seks hebben met mannen (MSM) mee te doen aan Schorer Monitor 2010, het jaarlijkse onderzoek over gezondheid, welzijn en seksualiteit. Tussen 22 maart en 3 mei jl. vulden 3695 mannen de online vragenlijst in.

Momenteel verwerkt Schorer de ingevulde vragenlijsten. In november wordt het eindrapport gepresenteerd. Zoals gebruikelijk ontvangen alle GGD'en een factsheet met de vijf belangrijkste prevalentiecijfers uit hun regio.

Een aantal gegevens uit het onderzoek hebben we alvast voor u op een rijtje gezet:

• De onderzoekssite is 8302 keer bezocht. Van deze bezoekers vulden 3695 mannen de vragenlijst volledig in. Bijna de helft van de mannen (45%) deed vorig jaar ook mee aan Schorer Monitor. 55% heeft de online enquête dit jaar voor het eerst ingevuld of weet niet meer of ze vorig jaar hebben meegedaan;
• Aan de hand van de opgegeven postcodes blijken de meeste mannen uit Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Den Haag te komen. Ook mannen in Nijmegen, Groningen, Arnhem, Eindhoven en Tilburg zijn goed vertegenwoordigd;
• Elf procent van de mannen die hebben meegedaan is jonger dan 21 jaar. Twintigers en dertigers zijn evenredig vertegenwoordigd en samen goed voor bijna de helft van de respondenten (44%). Andere leeftijdsgroepen zijn veertigers met 25%, vijftigers met 14% en boven de zestig deed 5% mee;
• De meeste deelnemers hebben een hbo-opleiding afgerond (33%), gevolgd door mannen met een universitaire opleiding (26%) en mbo'ers (19%);
• De meeste mannen voelen zich alleen of voornamelijk aangetrokken tot mannen (90%). Een kleinere groep van bijna 10% voelt zich naast mannen ook aangetrokken tot vrouwen;
• Dertien procent van de deelnemers aan het onderzoek heeft een niet-Nederlandse of gemengd Nederlandse en niet-Nederlandse achtergrond.

Meer weten?
Eva Roos, projectleider Schorer Monitor, 020 573 94 15, e.roos@schorernet.nl

Op donderdag 22 april organiseerde Schorer een expertmeeting over de campagne <i>Man of Mietje</i> voor GGD'en en samenwerkingspartners van het landelijke vaccinatieprogramma hepatitis B-risicogroepen.

Sinds 2008 loopt de landelijke voorlichtingscampagne Man of Mietje met de campagnesite b-a-man.nl. Deze campagne is ingezet voor het vaccinatieprogramma hepatitis B voor mannen die seks hebben met mannen (MSM). Tijdens deze expertmeeting is de campagne geëvalueerd. Vragen die aan bod kwamen, waren: wat is de effectiviteit van landelijke interventies en wat zijn toekomstige verbeterpunten? Tijdens de expertmeeting bleek dat alle betrokken partijen tevreden zijn over Man of Mietje.

Rolmodellen
Op de expertmeeting zijn de behoeften van GGD'en in kaart gebracht. Zo noemden meerdere GGD'en een sociale kaart voor het organiseren van regionale outreachactiviteiten. Ook kwam uitbreiding en vernieuwing van de campagnesite aan bod, bijvoorbeeld met nieuwe modules, een chatfunctie en het gebruik van rolmodellen.

Aandachtspunten
Schorer is het landelijke aanspreekpunt voor het vaccinatieprogramma hepatitis B voor MSM. Niet alle partners bleken echter bekend met deze coördinerende rol van Schorer bij Man of Mietje. Daarnaast bestaat er soms verwarring over de campagne: de website b-a-man.nl heeft immers een andere url dan de campagne als geheel.

Toekomst
Om (jonge) MSM in de gelegenheid te stellen feedback te geven op de campagne organiseert Schorer nog dit jaar een bijeenkomst met een doelgroeppanel. De uitkomsten van de expertmeeting, een overzicht van de online mediacampagne en het doelgroeppanel moeten leiden tot een gezamenlijk evaluatierapport en uiteindelijk tot verbetering van de campagne.

Meer weten?
Paul van Beek, medewerker hiv/soa-bestrijding, 020 573 94 46, p.vanbeek@schorernet.nl

Schorer en Mainline deden verkennend onderzoek naar middelengebruik en seksueel risicogedrag van mannen die seks hebben met mannen (MSM). Ze deden deze studie onder mannen die veel uitgaan, alcohol en/of drugs gebruiken en daarbij - al dan niet onder invloed - seks hebben. Doel van het onderzoek is inzicht krijgen in middelengebruik onder MSM in samenhang met seksueel risicogedrag.

Samenhang
Aanleiding voor het onderzoek is de samenhang tussen middelengebruik en onbeschermde seks bij MSM die naar voren kwam uit Schorer Monitor 2008. Het combineren van middelen komt veel voor onder de deelnemers aan de monitor. Het tegelijkertijd gebruiken van verschillende middelen kan bovendien een risicofactor zijn voor MSM. Veel seropositieve respondenten hebben onbeschermde seks onder invloed van middelen, maar geven aan alleen met andere hiv-positieve mannen onbeschermde seks te hebben (serosorteren).

Redenen
De redenen waarom deze MSM middelen gebruiken, zijn zowel sociaal als seksueel van aard. Hoewel zij door de keuze van sekspartners de risico's op hiv-overdracht verminderen, lopen zij infectierisico's op onder andere hepatitis C (HCV). De respondenten gaven aan veel kennis te hebben over middelen en de effecten op korte termijn. Zij zijn echter nauwelijks bekend met lange termijn gezondheidsrisico's. Naast middelengebruik zijn er andere individuele, psychologische en sociale factoren die van invloed kunnen zijn op het seksuele gedrag en infectierisico's.

Vervolg
De onderzoekers bepleiten verbetering van de toegang tot informatie en het bespreekbaar maken van middelengebruik, risicogedrag en gezondheid, zowel bij professionals als bij de doelgroep zelf. Mainline organiseert hiervoor trainingen voor professionals, waarin middelengebruik en gezondheid bij MSM centraal staan. Schorer start nog dit jaar met een inhoudelijke update van partyandplay.nl.

Download het onderzoek.

Meer weten?
Bouko Bakker, senior medewerker hiv/soa-bestrijding, 020 573 94 54, b.bakker@schorernet.nl
Voor vragen over de training voor professionals: Ineke Baas van Mainline, 020 682 26 60, i.baas@mainline.nl

GGD Hollands Midden en GGD Rotterdam-Rijnmond hebben een nieuwe preventieaanpak gelanceerd om homomannen en lesbische vrouwen te informeren over gezonde seks. Met zogenaamde Health Party's promoten de twee Zuid-Hollandse GGD'en een gezonde leefstijl onder homomannen, biseksuelen en lesbische vrouwen. De GGD'en willen zo op een positieve, aansprekende manier stimuleren dat gezonde seks onderdeel is van een gezonde leefstijl.

Aftrap
Op zaterdag 12 juni vond de aftrap plaats met de Boys Club Health Party in bar-dancing De Kroon in Leiden. Hier konden MSM hun eerste, tweede of derde hepatitis B-vaccinatie halen. Gerda de Groot, sociaal verpleegkundige GGD Hollands Midden licht toe: 'De Boys Club Health Party is een uitbreiding van de reguliere prikacties. De keuze om de vaccinatiecampagne te koppelen aan leefstijl is gemaakt, omdat we HBV steeds meer zien als onderdeel van preventie in plaats van een op zichzelf staande activiteit. De kern is het uitdragen van een positieve gezondheidsboodschap naar onze doelgroep.'

Leefstijladvies
Mannen die tijdens de Health Party hun derde prik kwamen halen, ontvingen een kaartje voor gratis toegang tot een PANN-feest, voor holebi-jongeren. Naast vaccinaties kregen bezoekers een persoonlijk leefstijladvies. De Groot: 'We hebben met zo'n veertig mensen, voornamelijk jongeren, gesproken. Hiervoor gebruikten we bodycards: kaartjes waarop bezoekers konden reageren op een vraag of een stelling. Die bodycards gebruikten we als aanknopingspunt voor een persoonlijk gesprek. Hierna kregen ze een Health Club-member-polsbandje waarmee ze laten zien dat ze gezondheid belangrijk vinden. Als extraatje gaven we een condoom met glijmiddel of liklapje mee.'

Succes
Deze eerste avond was een succes. Bezoekers reageerden enthousiast en de koppeling met leefstijlthema's zoals middelengebruik werd positief ontvangen. De GGD'en gaan de activiteit evalueren en een projectplan maken voor toekomstige Health Club-acties.

Meer weten?
Gerda de Groot, sociaal verpleegkundige GGD Hollands Midden, 071 516 33 33, g.degroot@ggdhm.nl of Robert van der Gaag, medewerker Gezondheidsbevordering GGD Hollands Midden, 071 516 33 80, rvandergaag@ggdhm.nl.

Tijdens Roze Zaterdag in Amersfoort vaccineerden GGD Midden-Nederland en GG&GD Utrecht mannen die seks hebben met mannen (MSM) tegen hepatitis B op locatie. Met de actie wilden de GGD'en homomannen- en jongens op laagdrempelige wijze informeren over hepatitis B en hen meteen een gratis prik aanbieden. Ook werd het Sense-spreekuur gepromoot onder homojongeren. Roze Zaterdag is het hoogtepunt van de Roze Week, die dit jaar van 19 tot en met 25 juni werd gehouden.

Paviljoen
GGD Midden-Nederland en GG&GD Utrecht stonden samen met Schorer en het Aids Fonds in het Gezondheidspaviljoen bij het Stadhuisplein. Bezoekers konden meedoen aan oud-Hollandse spelletjes zoals ballen gooien, koekhappen en zaklopen (in condoomzakken!), maar ook hun kennis over soa testen of zich laten masseren in de massagestoel. Uiteraard kon men op de gezondheidsmarkt ook terecht voor informatie over (seksuele) gezondheid van homomannen, lesbische vrouwen, biseksuelen en transgenders. GGD Midden-Nederland was aanwezig met een speciale vaccinatiecamper. Ans Brendel van GGD Midden-Nederland vertelt: 'Elf mannen hebben een hepatitis B-vaccinatie in de bus gekregen. Van dit aantal kwamen er vijf voor de eerste prik. Wat mij opviel was dat veel mannen zich zorgen maken over wat safe is en wat niet. Waarschijnlijk is er toch meer kennis nodig bij deze groep.'

Sense
Roze Zaterdag is ook een mooie aangelegenheid om het jongerenspreekuur van Sense bekender te maken onder de doelgroep. Ans Brendel: 'Naast de prikactie voor de HBV-campagne hebben we jongeren geattendeerd op het Sense-inloopspreekuur van de GGD. Jongeren die nog niet uit de kast zijn of vragen hebben over homoseksualiteit kunnen hier terecht. Roze Zaterdag is verder rustig verlopen, onze stand is goed bezocht en we hebben veel vragen beantwoord. De meeste mannen weten ons inmiddels te vinden.'

Meer weten?
Ans Brendel, sociaal verpleegkundige soa/aids van GGD Midden Nederland (locaties Amersfoort en Zeist), 030 608 60 86, ABrendel@ggdmn.nl

Hét tweejaarlijks symposium voor alle verpleegkundigen die in hun werk met soa en hiv te maken hebben. Schorer verzorgt een workshop over (het seksgedrag van) jonge MSM. Meer informatie over het programma op soaaids.nl

Schorer organiseert op aanvraag een landelijke of regionale training voor vrijwilligers die outreachwerkzaamheden gaan verrichten voor GGD'en. Prijs: € 250 per persoon. Het minimale aantal deelnemers is zes. Deze vrijwilligerstraining kan ook incompany georganiseerd worden voor minimaal acht vrijwilligers. Prijs: € 1850. Interesse? Neem contact op met uw regioconsultant of meld de vrijwilligers aan bij het secretariaat Schorer Preventie, 020 573 94 53.